İş eldivenleri; üretim, montaj, inşaat, otomotiv, lojistik, bakım-onarım ve birçok endüstriyel çalışma alanında elleri belirli risklere karşı korumak amacıyla kullanılır. Ancak bütün iş eldivenleri aynı koruma özelliklerine sahip değildir. Bir eldiven aşınmaya karşı yüksek dayanım sunarken kesilme, kimyasal temas veya yüksek sıcaklık karşısında yeterli koruma sağlayamayabilir.
İş eldiveni seçerken yalnızca malzemesine, kalınlığına veya fiyatına bakmak yeterli değildir. Doğru iş eldiveni, çalışma sırasında karşılaşılabilecek risklere göre seçilmeli ve gerekli koruma özellikleri ürünün teknik verileriyle doğrulanmalıdır.
Özellikle nitril, poliüretan (PU), lateks ve köpük nitril kaplı eldivenler arasında seçim yaparken kavrama performansı, el hareketlerinin rahatlığı, kaplama oranı ve mekanik dayanım gibi özellikler önem kazanır.
Bu rehberde iş eldiveni çeşitlerini, kaplama malzemelerinin farklarını, EN 388 koruma seviyelerinin nasıl okunacağını ve kullanım alanına göre uygun eldivenin nasıl seçileceğini inceleyeceğiz.
İş eldivenlerinin temel amacı, ellerin çalışma ortamında karşılaşabileceği belirli tehlikelere karşı korunmasına yardımcı olmaktır.
Ancak farklı işlerde ortaya çıkan riskler aynı değildir.
Bir depo çalışanı çoğunlukla karton kutularla ve ambalaj malzemeleriyle temas ederken metal işleme alanındaki bir çalışan keskin kenarlı parçalarla karşılaşabilir. Kimyasal üretim tesisinde ise mekanik dayanımdan farklı olarak tehlikeli maddelerle temas riski ön planda olabilir.
Bu nedenle tek bir eldivenin bütün işler için uygun olduğu varsayılmamalıdır.
Yanlış eldiven seçimi şu sorunlara yol açabilir:
Yapılan iş için yetersiz koruma sağlanması.
Nesnelerin kavranmasının zorlaşması.
Parmak hareketlerinin kısıtlanması.
Eldivenin erken aşınması veya zarar görmesi.
Çalışanın eldiveni kullanmakta zorlanması.
Kimyasal veya termal risklerin yanlış değerlendirilmesi.
Bununla birlikte iş eldiveni, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin tek başına yeterli bir parçası değildir.
Öncelikle tehlikelerin ortadan kaldırılması, uygun makine koruyucuları ve diğer teknik önlemler değerlendirilmelidir. Eldiven gibi kişisel koruyucu donanımlar bu önlemleri tamamlar.
Doğru iş eldiveni seçiminin ilk adımı, çalışma ortamındaki tehlikelerin değerlendirilmesidir.
Yalnızca yapılan işin adı üzerinden karar vermek yeterli olmayabilir. Aynı sektörde çalışan iki kişinin karşılaştığı riskler bile farklılık gösterebilir.
Örneğin otomotiv sektöründe küçük parçaların montajını yapan bir çalışan ile sıcak metal parçalarla çalışan başka bir kişinin aynı eldiveni kullanması uygun olmayabilir.
Mekanik riskler; aşınma, kesilme, yırtılma, delinme ve belirli darbe etkileri gibi tehlikeleri kapsar.
Özellikle metal işleme, inşaat, cam üretimi, lojistik ve bakım-onarım alanlarında önemlidir.
Mekanik risklere karşı eldiven seçiminde EN 388 kapsamında belirtilen performans özellikleri değerlendirilir.
Ancak bütün mekanik tehlikeler aynı testle ölçülmez. Kesilmeye karşı yüksek direnç gösteren bir eldiven, sivri bir nesnenin batmasına karşı aynı düzeyde koruma sağlamayabilir.
Temizlik maddeleri, yağlar, çözücüler ve diğer kimyasallarla çalışırken malzeme seçimi daha farklı bir değerlendirme gerektirir.
Kimyasal eldiven seçiminde kullanılan maddenin türü, derişimi, temas süresi, sıcaklığı ve eldivenin geçirgenlik özellikleri önemlidir.
Örneğin nitril kaplı örgü bir iş eldiveni, belirli yağlı parçaları kavramak için uygun olabilir. Ancak elin tehlikeli bir sıvı kimyasala doğrudan ve uzun süre maruz kaldığı işlemde yeterli bariyer oluşturmayabilir.
Sıcak yüzeylerle, alevle veya erimiş metalle çalışılan ortamlarda termal riskler değerlendirilmelidir.
Isıya dayanıklı eldivenlerin de farklı koruma özellikleri bulunur.
Belirli sıcak bir yüzeye kısa süreli temas için uygun bir eldiven, açık alev veya erimiş metal sıçraması gibi farklı risklere karşı yeterli olmayabilir.
Benzer şekilde soğuk ortamlar için tasarlanmış eldivenlerin değerlendirilmesinde de farklı gereklilikler söz konusudur.
İş eldiveni seçerken yalnızca tehlikeler değil, yapılacak hareketler de önemlidir.
Küçük vidalarla çalışılan hassas montaj işlemleriyle ağır ve kaygan parçaların taşınması aynı kavrama özelliklerini gerektirmez.
Bu nedenle eldivenin yüzey dokusu, kaplama tipi, kalınlığı ve ele uyumu birlikte değerlendirilmelidir.
İş eldivenleri farklı malzemelerden veya birden fazla malzemenin bir araya getirilmesiyle üretilebilir.
Özellikle kaplamalı iş eldivenlerinde iki temel bileşen bulunur:
Astar: Eldivenin ele oturan, örgü veya tekstil esaslı bölümüdür.
Kaplama: Eldivenin belirli yüzeylerine uygulanan, kavrama ve farklı kullanım özelliklerini etkileyen dış malzemedir.
Astar ve kaplama birlikte çalışsa da farklı görevler üstlenir.
Polyester ve naylon gibi sentetik lifler, hafif ve esnek iş eldivenlerinin üretiminde kullanılabilir.
Bu malzemeler özellikle genel montaj, paketleme ve farklı profesyonel işlemler için tasarlanan örme eldivenlerde bulunur.
Ancak polyester veya naylon astarın tek başına belirli bir kesilme koruması sağladığı düşünülmemelidir.
Ürünün mekanik dayanımı örgü yapısına, kullanılan diğer liflere ve teknik test sonuçlarına bağlıdır.
Pamuklu veya pamuk karışımlı astarlar, bazı iş eldivenlerinde kullanım konforu amacıyla tercih edilir.
Pamuklu astarlar farklı nitril veya diğer kaplama malzemeleriyle birleştirilebilir.
Ancak pamuk içermesi, eldivenin kimyasala veya yüksek sıcaklığa karşı otomatik olarak uygun olduğu anlamına gelmez.
HPPE, yüksek performanslı polietilen anlamına gelir.
Kesilmeye dayanıklı eldivenlerde HPPE ve çeşitli teknik lifler kullanılabilir. Bazı ürünlerde cam elyafı, çelik lif veya başka malzemelerle oluşturulmuş karışımlar bulunur.
Bu lifler, uygun tasarımlarda kesilmeye karşı direnç sağlamak amacıyla kullanılır.
Ancak yalnızca HPPE içermesi bir eldivenin belirli bir EN 388 kesilme seviyesine sahip olduğunu kanıtlamaz. Üreticinin test sonuçları kontrol edilmelidir.
Aramid lifler bazı kesilme veya termal koruma amaçlı eldivenlerde kullanılabilir.
Deri ise farklı mekanik çalışma ortamlarında, kaynak uygulamalarında veya özel koruyucu tasarımlarda tercih edilebilen bir malzemedir.
Bununla birlikte bütün deri eldivenler ısıya dayanıklı değildir. Benzer şekilde aramid içeren her eldiven de yüksek sıcaklıklarla çalışma için uygun kabul edilmemelidir.
Malzemenin tek başına değil, eldivenin tamamının performansı değerlendirilmelidir.
Kaplama malzemesi, iş eldiveninin çalışma sırasında sunduğu kavrama ve kullanım özelliklerini önemli ölçüde etkileyebilir.
Piyasada en sık karşılaşılan seçenekler arasında nitril, PU, lateks ve köpük nitril kaplamalar bulunur.
Nitril kaplı iş eldivenleri, örme veya tekstil esaslı bir astarın belirli bölümlerine nitril kaplama uygulanmasıyla üretilebilir.
Bu eldivenler farklı kaplama oranlarında, kalınlıklarda ve yüzey yapılarında sunulur.
Nitril kaplamalar özellikle bazı kuru veya yağlı yüzeylerle çalışırken kavrama ve aşınma performansı açısından avantaj sağlayabilir.
Bu nedenle nitril kaplı iş eldivenleri;
Otomotiv ve bakım-onarım,
Metal parça taşıma,
Depolama ve lojistik,
Üretim ve montaj,
Genel endüstriyel işlemler
gibi alanlarda değerlendirilebilir.
Ancak nitril kaplamanın bulunması, eldivenin bütün yağlara ve kimyasal maddelere karşı dayanıklı olduğu anlamına gelmez.
Ayrıca nitril kaplı örgü iş eldivenleri ile tek kullanımlık nitril muayene eldivenleri aynı ürün grubunda değildir.
Farklı astar ve kaplama seçeneklerine sahip polyester örme nitril iş eldivenleri kullanım amacına göre karşılaştırılabilir.
Poliüretan kaplı iş eldivenleri, özellikle ince kaplama ve kontrollü el hareketlerinin önemli olduğu uygulamalarda tercih edilebilir.
Uygun tasarlanmış PU kaplamalar, kuru yüzeylerde kavrama ve dokunma hassasiyeti açısından avantaj sağlayabilir.
Bu nedenle hassas montaj, küçük parça taşıma, paketleme ve bazı elektronik montaj işlemlerinde değerlendirilebilir.
PU kaplı eldivenlerin avantajları arasında;
İnce kaplama seçenekleri,
Kontrollü parmak hareketleri,
Küçük parçaların kavranmasına uygun tasarımlar,
Farklı astar ve beden seçenekleri
bulunabilir.
Ancak PU kaplamanın bütün yağlı veya ıslak yüzeylerde diğer kaplamalardan daha iyi tutuş sağlayacağı söylenemez.
Aynı şekilde PU kaplı bir iş eldiveninin elektrik yalıtımı veya elektrostatik deşarj kontrolü sağladığı da varsayılmamalıdır. Bu özellikler gerekiyorsa ilgili testler ve ürün uygunluğu ayrıca doğrulanmalıdır.
Lateks kaplı iş eldivenleri, doğal kauçuk esaslı kaplamanın farklı örgü astarlarla birleştirilmesiyle üretilebilir.
Lateksin esnek yapısı ve belirli yüzey tasarımları, bazı kuru veya ıslak ortamlarda kavrama açısından avantaj sağlayabilir.
Özellikle inşaat, malzeme taşıma, depo ve çeşitli genel amaçlı çalışma alanlarında kullanılmak üzere farklı modeller bulunur.
Bazı lateks kaplı eldivenlerde kırışık veya tırtıklı yüzey yapıları tercih edilir. Bu tasarımlar belirli nesnelerin kavranmasını destekleyebilir.
Ancak kavrama performansı yalnızca lateks malzemeye değil, yüzey desenine ve temas edilen malzemenin özelliklerine de bağlıdır.
Ayrıca doğal kauçuk lateksi, hassas kişilerde alerjik reaksiyonlara neden olabilir.
Köpük nitril veya mikro köpük nitril kaplı eldivenler, nitril esaslı kaplamanın farklı bir yüzey ve gözenek yapısıyla uygulanması sonucu elde edilen modellerdir.
Bu eldivenlerde amaç, ürünün tasarımına bağlı olarak kavrama, esneklik ve kullanım konforu arasında uygun bir denge oluşturmaktır.
Köpük nitril kaplı eldivenler özellikle montaj, üretim ve uzun süreli elle çalışma gerektiren bazı uygulamalarda tercih edilebilir.
Bazı modellerde avuç içinin kaplanıp elin üst bölümünün açık bırakılması, hava dolaşımı ve kullanım konforuna katkıda bulunabilir.
Ancak bütün köpük nitril kaplamaların aynı nefes alabilirliğe veya sıvı direncine sahip olduğu varsayılmamalıdır.
Özellikle gözenekli yapıya sahip bir kaplamanın tehlikeli sıvı kimyasallara karşı kesintisiz bariyer oluşturacağı düşünülmemelidir.
Farklı yüzey ve kaplama yapılarındaki köpük nitril kaplı iş eldivenleri bu özellikler dikkate alınarak karşılaştırılabilir.
Sandy Finish, kumlu veya pürüzlü yüzey hissi sağlayan bir kaplama yapısını ifade eder.
Bu tür yüzeyler belirli ıslak, yağlı veya kaygan nesnelerin kavranmasını kolaylaştırmak amacıyla tasarlanabilir.
Crinkle ise kırışık veya buruşuk yüzey dokusunu tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Özellikle bazı lateks kaplı iş eldivenlerinde görülür.
Her iki yüzey yapısının amacı kavrama performansını etkilemektir.
Ancak Sandy Finish veya Crinkle terimlerinin tek başına belirli bir aşınma, kesilme ya da kimyasal koruma seviyesini gösterdiği düşünülmemelidir.
Kaplama | Öne çıkan genel özellik | Değerlendirilebilecek kullanım |
|---|---|---|
Nitril | Farklı aşınma ve kavrama özellikleri | Üretim, otomotiv, depo, bakım |
Köpük nitril | Esneklik ve kavrama odaklı tasarımlar | Montaj, bakım, genel üretim |
PU | İnce kaplama ve hassas hareket | Hassas montaj, küçük parça taşıma |
Lateks | Esneklik ve yüzeye bağlı kavrama | İnşaat, malzeme taşıma, genel işler |
Sandy Finish nitril | Pürüzlü yüzey ve kavrama odaklı yapı | Belirli yağlı veya kaygan yüzeyler |
Crinkle lateks | Kırışık yüzey dokusu | Taşıma ve kavrama gerektiren işler |
Bu tablo kaplamaların genel kullanım özelliklerini göstermektedir. Koruma performansı ve gerçek uygulama uygunluğu ilgili ürünün teknik verilerinden doğrulanmalıdır.
Kaplamalı iş eldivenlerinde malzemenin türü kadar hangi bölgelere uygulandığı da önemlidir.
Kaplama alanı; eldivenin kavrama özelliklerini, hava geçirgenliğini, kullanım rahatlığını ve belirli dış etkilere maruz kalan bölgelerini etkileyebilir.
1/2 kaplama, genellikle avuç içi ve parmakların çalışma yüzeylerinde kaplama bulunan modelleri tanımlamak için kullanılır.
Bu tasarımda elin üst bölümünün önemli bir kısmı örgü veya tekstil yapıda kalabilir.
Böylece kaplanan yüzeylerde kavrama sağlanırken kaplanmayan bölgelerde hava dolaşımı mümkün olabilir.
Ancak 1/2 kaplama bir eldivenin bütün el yüzeyini sıvı veya kimyasal temastan koruduğu düşünülmemelidir.
3/4 kaplama eldivenlerde kaplama, avuç içinden elin üst bölümüne doğru daha geniş bir alana uzanabilir.
Bu yapı, kaplamanın uygulandığı bölgelerde farklı koruma ve kullanım özellikleri sunabilir.
Ancak 3/4 kaplamanın bütün modellerde aynı fiziksel alanı kapladığı varsayılmamalıdır. Üreticinin tasarım bilgileri incelenmelidir.
Tam kaplama eldivenlerde elin daha geniş bir bölümü kaplama malzemesiyle örtülür.
Bu tasarım belirli sıvı, kir veya dış etkenlerle temas eden çalışma alanlarında değerlendirilebilir.
Ancak tam kaplama olması, eldivenin otomatik olarak su geçirmez veya kimyasala dayanıklı olduğu anlamına gelmez.
Bu özellikler ürünün yapısına, kaplama bütünlüğüne ve teknik test sonuçlarına göre doğrulanmalıdır.
Kaplama | Genel yapı | Seçim açısından dikkat |
|---|---|---|
1/2 | Avuç ve parmakların çalışma yüzeyleri | Kavrama, hava dolaşımı, açıkta kalan bölgeler |
3/4 | Daha geniş kaplama alanı | Kaplama kapsamı ve hareket rahatlığı |
Tam | Elin daha geniş bölümünü örten kaplama | Sıvı teması, esneklik ve belgelendirilmiş koruma |
Kaplama oranları bir koruma standardı değildir. Aynı kaplama oranına sahip iki eldivenin performansı farklı olabilir.
İş eldivenlerinde sıklıkla karşılaşılan 13G, 15G ve 18G gibi ifadeler, örgü yapısını tanımlamak için kullanılan Gauge değerleridir.
Gauge, örme sistemindeki iğne sıklığıyla ilişkili bir ölçüdür.
Genel olarak aynı örgü sistemi içinde Gauge değeri yükseldikçe daha ince ipliklerle daha sık bir örgü elde edilebilir.
Ancak eldivenin nihai kalınlığı yalnızca Gauge değerine bağlı değildir.
Kullanılan iplikler, örgü yapısı, kaplama ve diğer üretim özellikleri de önemlidir.
13 Gauge iş eldivenleri, farklı astar ve kaplama seçeneklerinde yaygın olarak üretilir.
Genel montaj, üretim, depo ve farklı profesyonel çalışma alanları için tasarlanmış modeller bulunabilir.
15 Gauge eldivenler, uygun iplik ve kaplama yapısıyla daha ince ve esnek tasarımlarda üretilebilir.
Hassas el hareketlerinin gerektiği bazı montaj işlemleri için değerlendirilebilir.
18 Gauge eldivenler, ince örgü ve hassas hareket odaklı modellerde bulunabilir.
Özellikle küçük parçalarla çalışırken ele uyum ve dokunma hassasiyeti önemli olabilir.
Ancak yüksek Gauge değerinin tek başına daha iyi koruma sağladığı düşünülmemelidir.
Örneğin 18G bir eldiven, yalnızca örgüsü daha ince olduğu için 13G bir eldivenden daha yüksek kesilme dayanımına sahip değildir.
Kesilme dayanımı, kullanılan liflerin ve eldivenin tamamının test edilmiş performansına bağlıdır.
EN 388, mekanik risklere karşı koruyucu eldivenlerin değerlendirilmesinde kullanılan standarttır.
İş eldivenlerinin üzerinde görülen EN 388 işareti, eldivenin belirli mekanik performans testleriyle değerlendirildiğini gösterir.
Bu testler arasında aşınma, kesilme, yırtılma, delinme ve belirli durumlarda darbe dayanımı bulunur.
Ancak EN 388 işaretinin bulunması, eldivenin bütün mekanik tehlikelere karşı en yüksek seviyede koruma sağladığı anlamına gelmez.
Önemli olan işaretin yanında belirtilen performans değerlerinin doğru yorumlanmasıdır.
EN 388:2016+A1:2018 kapsamındaki performans gösterimi şu sırayı izler:
Konum | Ölçülen özellik | Gösterim |
|---|---|---|
1 | Aşınma direnci | 0–4 |
2 | Coupe yöntemiyle kesilme direnci | 0–5 veya X |
3 | Yırtılma direnci | 0–4 |
4 | Delinme direnci | 0–4 |
5 | ISO 13997 yöntemine göre kesilme direnci | A–F veya X |
6 | Darbe koruması | Varsa P |
Belirli testlerde 0 en düşük performans sınıfını ifade eder. X ise ilgili testin yapılmadığını veya o test sonucunun uygulanabilir olmadığını gösterebilir.
X işareti doğrudan sıfır koruma anlamına gelmez.
Altıncı konumdaki P harfi, standardın ilgili darbe testinin geçildiğini gösterir. Bu alan bütün eldivenlerde bulunmak zorunda değildir.
Örnek olarak 4X43EP kodunu ele alalım.
Bu gösterim şu şekilde okunur:
4: Aşınma direnci sınıfı 4.
X: Coupe kesilme testi için geçerli performans sınıfı gösterilmiyor.
4: Yırtılma direnci sınıfı 4.
3: Delinme direnci sınıfı 3.
E: ISO 13997 testine göre kesilme direnci sınıfı E.
P: İlgili darbe koruması testinden geçmiş.
Bu kodun gerçek ürün örnekleri uvex'in teknik sayfalarında da bulunur.
Ancak bu değerler yalnızca ilgili test koşullarındaki performansı gösterir. Örneğin yüksek kesilme direncine sahip olması, eldivenin her türlü kesici alete karşı sınırsız koruma sağladığı anlamına gelmez.
ISO 13997 yöntemiyle yapılan kesilme direnci testinde performans seviyeleri A'dan F'ye kadar sınıflandırılır.
Kesilme sınıfı | Testteki asgari kesilme kuvveti |
|---|---|
A | 2 N |
B | 5 N |
C | 10 N |
D | 15 N |
E | 22 N |
F | 30 N |
Bu değerler, standartlaştırılmış laboratuvar testine ilişkin eşiklerdir.
F sınıfı daha yüksek test edilmiş kesilme direncini ifade eder. Ancak gerçek çalışma ortamında her tür kesici veya delici tehlikeye karşı koruma garantisi değildir.
İşyerinde gerekli kesilme seviyesi; kesici yüzeyin özellikleri, uygulanan kuvvet, temas biçimi ve diğer riskler değerlendirilerek belirlenmelidir.
Keskin metal, cam ve benzeri malzemelerle çalışırken kesilmeye dayanıklı eldiven çeşitleri arasında ürünün doğrulanmış koruma seviyesine göre seçim yapılabilir.
Kimyasal maddelerle çalışırken yalnızca nitril, lateks veya PVC gibi malzeme adlarına bakmak yeterli değildir.
Kimyasal dayanıklılık, eldivenin malzemesinin yanında temas edilen kimyasala ve kullanım koşullarına bağlıdır.
Örneğin belirli bir kimyasala karşı yeterli direnç gösteren bir eldiven, farklı bir çözücü veya kimyasal karışımı karşısında aynı performansı göstermeyebilir.
ISO 374-1:2024 standardı, tehlikeli kimyasallara karşı koruyucu eldivenlerin ilgili performans gerekliliklerini ele alır.
Ancak bir ürünün kimyasal koruma standardıyla ilişkili olması da bütün kimyasallar için uygunluk anlamına gelmez.
Değerlendirilmesi gereken temel bilgiler şunlardır:
Kimyasalın adı ve derişimi.
Temasın sıçrama mı yoksa sürekli temas mı olduğu.
Temas süresi.
Çalışma sıcaklığı.
Eldivenin kimyasal geçirgenlik ve bozunma verileri.
Eldivenin uzunluğu ve koruduğu bölgeler.
Kimyasal geçirgenlik, bazı maddelerin sağlam görünen bir eldiven malzemesinin içinden moleküler düzeyde geçebilmesidir.
Dolayısıyla eldivende görünür bir delik bulunmaması, kimyasalın geçemeyeceğini garanti etmez.
Kimyasallarla çalışırken güvenlik bilgi formu ve eldiven üreticisinin kimyasal dayanım verileri kontrol edilmelidir.
Uygulama için gerekli teknik bilgiler doğrulandıktan sonra kimyasala dayanıklı eldiven çeşitleri incelenebilir.
Yüksek sıcaklıkların bulunduğu çalışma ortamlarında kullanılan eldivenler, mekanik risklerden farklı özellikler gerektirir.
Sıcak yüzeylere temas, açık alev, radyant ısı ve erimiş metal sıçraması birbirinden farklı termal tehlikelerdir.
EN 407 standardı bu tür termal risklerin değerlendirilmesinde kullanılan standartlardan biridir.
Ancak ısıya dayanıklı bir eldivenin bütün sıcaklık koşullarında aynı süreyle koruma sağladığı düşünülmemelidir.
Örneğin sıcak metal parçasını kısa süreli tutmak için uygun bir eldiven, uzun süreli yüksek sıcaklık teması veya kaynak işlemi için uygun olmayabilir.
Bu nedenle sıcaklık seviyesi, temas süresi, ısı kaynağı ve üreticinin ilgili test sonuçları değerlendirilmelidir.
Deri, aramid veya farklı koruyucu malzemelerden üretilmiş eldivenler belirli termal uygulamalar için tasarlanabilir.
Ancak yalnızca deri veya aramid içeriyor diye bir eldivenin ısı koruması sağladığı varsayılmamalıdır.
Kullanım amacı doğrulandıktan sonra ısıya dayanıklı eldiven çeşitleri karşılaştırılabilir.
İş eldiveni seçerken sektör adı başlangıç noktası olabilir. Ancak nihai karar her zaman yapılan işin gerçek risklerine göre verilmelidir.
Çalışma alanı | Değerlendirilebilecek eldiven | Öncelikli kriter |
|---|---|---|
Depo ve lojistik | Nitril, lateks veya PU kaplı modeller | Kavrama, aşınma, beden |
Hassas montaj | İnce PU veya uygun köpük nitril | Parmak kontrolü ve ele uyum |
Otomotiv bakım | Uygun nitril kaplı modeller | Yağlı yüzeylerde kavrama ve kimyasal risk |
Metal işleme | Kesilmeye dayanıklı modeller | EN 388 kesilme performansı |
İnşaat | İşleme uygun kaplamalı eldivenler | Aşınma, kavrama ve mekanik riskler |
Kimyasal çalışma | Kimyasala uygun koruyucu eldiven | Kimyasala özgü testler |
Kaynak ve sıcak işler | Uygun termal koruyucu eldiven | Isı, kıvılcım ve işlem özellikleri |
Soğuk ortam | Soğuk koruma amaçlı modeller | Isı yalıtımı, hareket ve kavrama |
Bu tablo belirli bir ürünün kullanım uygunluğunu garanti etmez. Aynı işyerinde farklı görevler için farklı eldivenler gerekebilir.
Her çalışma sırasında eldiven kullanılması güvenli değildir.
Özellikle dönen mil, matkap ucu, torna veya benzeri hareketli parçaların bulunduğu makinelerde eldivenin ekipmana takılması ve eli makineye çekmesi gibi ciddi riskler ortaya çıkabilir.
Bu nedenle döner ekipmanlarda eldiven kullanımı, ilgili makinenin güvenlik talimatları ve işyerinin risk değerlendirmesi doğrultusunda belirlenmelidir.
Kesilmeye dayanıklı veya yüksek kavrama sağlayan bir eldivenin bulunması, makineye takılma riskini ortadan kaldırmaz.
Makine koruyucuları ve güvenli çalışma prosedürleri önceliklidir.
İş eldiveninin doğru bedende olması, çalışma konforu ve hareket kontrolü açısından önemlidir.
Çok dar bir eldiven parmak hareketlerini kısıtlayabilirken fazla büyük bir eldiven elde kayabilir veya küçük parçaları kavramayı zorlaştırabilir.
İş eldivenlerinde 7, 8, 9, 10 ve 11 gibi numaralı bedenler yaygın olarak kullanılır.
Ancak bütün markalarda aynı numara birebir aynı ölçüleri ifade etmeyebilir.
Bu nedenle el çevresi ölçüsü ve üreticinin beden tablosu birlikte değerlendirilmelidir.
Beden seçerken eldivenin parmak uçlarında aşırı boşluk bırakmaması, avuç içinde rahatsız edici gerilme oluşturmaması ve el hareketlerini kısıtlamaması beklenir.
Özellikle uzun süreli kullanım gerektiren işlerde, mümkünse farklı bedenlerin denenmesi yararlıdır.
İş eldivenlerinin kullanım ömrü sabit değildir.
Eldivenin malzemesi, kaplaması, kullanım sıklığı ve maruz kaldığı riskler dayanıklılığını etkiler.
Kullanım öncesinde ve gerekli durumlarda çalışma sırasında eldivenler kontrol edilmelidir.
Aşağıdaki durumlarda eldivenin değiştirilmesi veya kullanımının durdurulması gerekebilir:
Kaplama yüzeyinin belirgin şekilde aşınması.
Eldivende delik, yırtık veya açılma oluşması.
Koruyucu liflerin veya astarın zarar görmesi.
Kimyasal temas sonrasında malzemenin sertleşmesi, yumuşaması veya şişmesi.
Kavrama özelliklerinin belirgin şekilde bozulması.
Üreticinin belirttiği kullanım sınırlarına ulaşılması.
Tekrar kullanılabilir bir eldivenin yıkanabilir veya temizlenebilir olması da ürünün teknik talimatlarına bağlıdır.
Bütün iş eldivenlerinin aynı sıcaklıkta yıkanabileceği veya temizlendikten sonra eski koruma seviyesini koruyacağı varsayılmamalıdır.
İşletmelerde çok sayıda çalışan için eldiven satın alınırken yalnızca bir çiftin fiyatına bakmak yeterli değildir.
Doğru satın alma kararında kullanım amacı, ürün performansı ve toplam tüketim birlikte değerlendirilmelidir.
Depo, montaj, üretim, bakım ve kimyasal çalışma gibi görevlerin eldiven ihtiyaçları farklı olabilir.
Bütün çalışanlara aynı eldiveni vermek yerine risk grupları oluşturulması değerlendirilebilir.
Ürünün standartları, performans değerleri, kullanım sınırlamaları ve bakım talimatları incelenmelidir.
Yalnızca ürün adındaki “dayanıklı”, “endüstriyel” veya “profesyonel” gibi ifadeler üzerinden karar verilmemelidir.
Çalışanların farklı el ölçülerine sahip olabileceği dikkate alınmalıdır.
Toplu satın alma öncesinde beden ihtiyacı belirlenmeli ve mümkünse kullanım denemeleri yapılmalıdır.
Teknik olarak uygun bir eldivenin, yapılan hareketleri gereksiz şekilde zorlaştırmaması da önemlidir.
Özellikle hassas montaj ve sürekli çalışma gerektiren işlemlerde kavrama, esneklik ve konfor değerlendirilmelidir.
Bir iş eldiveninin yalnızca satın alma fiyatı değil, kullanım sıklığı ve değiştirme ihtiyacı da toplam maliyeti etkiler.
Ancak pahalı bir eldivenin her zaman daha dayanıklı veya ucuz bir eldivenin mutlaka daha kısa ömürlü olduğu söylenemez.
Farklı ürünler karşılaştırılırken teknik uygunluk ve kullanım performansı öncelikli olmalıdır.
İşletmenin ihtiyaçları belirlendikten sonra iş ve endüstriyel eldiven çeşitleri arasından uygun malzeme ve koruma özellikleri karşılaştırılabilir.
Nitril kaplı iş eldivenleri, modeline bağlı olarak kavrama, aşınma direnci ve farklı mekanik çalışma ihtiyaçları için tasarlanabilir. Ancak nitril kaplamanın bulunması, bütün kimyasallara karşı koruma sağladığı anlamına gelmez.
Hassas montaj ve kontrollü el hareketleri gereken bazı işlerde ince PU kaplamalar avantaj sağlayabilir. Nitril kaplamalar ise belirli yağlı yüzeyler ve farklı mekanik uygulamalar için değerlendirilebilir. En uygun seçenek yapılan işe ve ürünün teknik performansına bağlıdır.
Köpük nitril kaplı iş eldivenleri, yüzey ve kaplama yapıları bakımından düz nitril kaplı modellere göre farklı özellikler sunabilir. Ancak tüm köpük nitril eldivenlerin aynı kavrama veya sıvı direncine sahip olduğu varsayılmamalıdır.
13G, eldivenin örgü yapısıyla ilgili Gauge değerini belirtir. Doğrudan kesilme, aşınma veya kimyasal koruma seviyesini göstermez.
X işareti, ilgili performans testinin yapılmadığını veya sonuç sınıflandırmasının uygulanabilir olmadığını gösterebilir. Tek başına sıfır koruma anlamına gelmez.
EN 388 esas olarak mekanik risklere ilişkin performans testlerini kapsar. Kimyasal koruma için ilgili başka standartlar ve kimyasala özgü teknik veriler değerlendirilmelidir.
Hayır. Kesilmeye dayanıklı eldivenler belirli test koşullarında kesilme direnci sağlamak amacıyla tasarlanır. Bütün kesici tehlikelere karşı sınırsız koruma sağlamaz.
Her zaman değil. Tam kaplama, kaplama malzemesinin uygulandığı alanla ilgilidir. Su veya kimyasal geçirgenliği ürünün tasarımına ve teknik testlerine bağlıdır.
Deri ve nitril farklı malzeme özelliklerine sahiptir. Uygun seçim, yapılan işe ve gereken mekanik, termal veya diğer koruma özelliklerine göre belirlenmelidir.
İş eldiveni bedeni el ölçüsüne ve üreticinin beden tablosuna göre seçilmelidir. Aynı numara farklı üreticilerde farklı kalıplara sahip olabilir.
CE işareti, ilgili ürünün tabi olduğu uygulanabilir mevzuat kapsamında uygunluk değerlendirmesiyle ilişkilidir. Ancak CE işaretinin bulunması, ürünün bütün tehlikelere karşı koruma sağladığı anlamına gelmez. İlgili riskler için ürünün performans bilgileri kontrol edilmelidir.
İş eldiveni seçiminde en önemli adım, çalışma ortamındaki risklerin doğru belirlenmesidir.
Nitril, poliüretan, lateks, köpük nitril, deri ve farklı teknik liflerden üretilen eldivenler değişik kullanım ihtiyaçlarına yönelik avantajlar sağlayabilir.
Ancak malzemenin türü, kaplama oranı veya kalınlık tek başına yeterli koruma göstergesi değildir.
Mekanik riskler için EN 388, kimyasal riskler için ilgili ISO 374 standartları ve termal riskler için EN 407 gibi teknik gereklilikler, ürünün kullanım amacıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Ayrıca eldivenin doğru bedende olması, yeterli kavrama sağlaması ve çalışma sırasında hareketleri gereksiz biçimde kısıtlamaması önemlidir.
En doğru iş eldiveni, en kalın veya en pahalı olan değil; yapılan işin risklerine uygunluğu doğrulanmış, doğru bedende ve gerekli performans özelliklerine sahip olan eldivendir.
